ATM’ler teker teker kapanıyor! Dikkat çeken Türkiye detayı

Küresel ölçekte ödeme alışkanlıkları hızla dijitalleşirken, nakit paranın ekonomideki rolü tartışılmaya devam ediyor. Fransa Merkez Bankası’nın nakit kullanımını “bir vatandaşlık hakkı” olarak tanımlaması, dijital dönüşüm ile finansal kapsayıcılık arasındaki dengeyi yeniden gündeme taşıdı.

FRANSA’DA ATM SAYISI AZALDI

Banque de France verilerine göre, 2024 yılında Fransa genelinde 1500 ATM devre dışı kaldı ve toplam ATM sayısı 42 bin 578’e geriledi. Nakit çekim işlemleri bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,3 oranında düşüş gösterdi. Ancak dikkat çeken bir başka veri, ortalama çekim tutarındaki artış oldu. 2014 yılında 82 euro olan ortalama nakit çekim miktarı, 2024’te 126 euroya yükseldi. Bu tablo, vatandaşların daha seyrek ancak daha yüksek tutarlarda nakit çektiğini ortaya koydu.

NAKİT PARA GÜVENCE İŞLEMİ GÖRÜYOR

Uzmanlar, nakit paranın özellikle internet kesintileri ve teknik arızalar gibi olağanüstü durumlarda güvence işlevi gördüğünü vurgularken, yaşlı nüfus ve düşük gelirli kesimler için finansal sisteme erişimde hâlâ kritik bir araç olduğuna dikkat çekti.

TÜRKİYE’DE DİJİTAL ÖDEMELER GÜÇLENİYOR

Türkiye ise ödeme sistemleri altyapısı ve dijital bankacılık kullanımında Avrupa ortalamasının üzerinde bir performans sergiliyor. Bankalararası Kart Merkezi verileri, kartlı ödemelerin toplam ödemeler içindeki payının her yıl arttığını ortaya koyuyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde temassız ödeme alışkanlığı kalıcı hale geldi.

Türkiye‘de QR kod ve FAST gibi anlık ödeme sistemleri, küçük tutarlı işlemlerde dahi nakit kullanımını azaltan unsurlar arasında yer alıyor. Buna karşın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verileri, tedavüldeki banknot hacminin nominal olarak artmaya devam ettiğini gösteriyor. Emisyon hacmi, ekonomik aktivite ve fiyat seviyelerine paralel olarak şekilleniyor. Fransa’da ATM sayıları azalırken, Türkiye’de kamu bankalarının ortak ATM uygulamaları ve yaygın şube ağı sayesinde nakde erişim kanalları güçlü yapısını koruyo