İran, ABD’nin can damarını kesti! AN/TPY-2 radarı hurdaya çıktı

İran savaşı bölgesel çatışmanın ötesine taşarken, Tahran’ın yalnızca pistleri ya da hangarları değil, ABD’nin füze savunma ağının kalbinde yer alan sistemleri hedef aldığı yönündeki bulgular dikkat çekti. CNN’in analizine göre Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü’nde bulunan Amerikan THAAD bataryasına ait AN/TPY-2 radarı savaşın ilk günlerinde vuruldu ve 2 Mart tarihli uydu görüntüleri sistemin büyük ölçüde devre dışı kalmış olabileceğini gösterdi.

Aynı analizde, radarın yakınında iki büyük krater görüldüğü, sistemin beş ayrı 40 fitlik treylere bölünmüş halde bulunduğu ve bu unsurların tamamının ya imha edildiği ya da ciddi biçimde hasar gördüğünün değerlendirildiği aktarıldı. CNN, radar ve THAAD bataryasının Muwaffaq Salti’de en az şubat ortasından beri bulunduğunu, üssün de ABD için yoğun kullanılan bir merkez olduğunu yazdı.

KRİTİK ÖNEM TAŞIYORDU

Vurulan AN/TPY-2 radarı, THAAD yani Terminal High Altitude Area Defense sisteminin en kritik bileşenlerinden biri olarak görülüyor. RTX’ye göre bu radar balistik füzeleri tespit ediyor, sınıflandırıyor ve takip ediyor; ileri konuşlu modda uzun menzilde füze tespiti yapabiliyor, terminal modda ise doğrudan THAAD sistemine radar desteği veriyor. Şirket, AN/TPY-2’yi açık biçimde THAAD’ın “gözleri” olarak tanımlıyor.

CSIS Missile Threat projesi de AN/TPY-2’nin uzun menzilli, yüksek çözünürlüklü X-band bir füze savunma radarı olduğunu, yalnızca tehditi görmekle kalmayıp diğer ABD füze savunma sistemlerine de hedef bilgisi aktarabildiğini belirtiyor. Bu nedenle sistemin hasar görmesi yalnızca tek bir bataryayı değil, daha geniş bir bölgesel savunma ağını da zayıflatıyor.

UYDU GÖRÜNTÜLERİ ORTAYA ÇIKTI

CNN’in uydu görüntüsü analizine göre benzer radar altyapılarının bulunduğu tesisler Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde de vuruldu. Haberde, Suudi Arabistan’daki Prince Sultan Hava Üssü yakınındaki radar sahasında yangın ve ağır yanık izleri görüldüğü, BAE’de ise Ruwais ve Sader yakınlarındaki tesislerde THAAD bataryalarına ait radarların saklandığı yapıların hasar aldığı belirtildi. Yüksek çözünürlüklü görüntüler mevcut olmadığı için bu iki noktadaki radarların saldırı anında sahada olup olmadığı kesinleştirilemedi.

New York Times’ın uydu görüntüleri ve doğrulanmış videolara dayandırdığı analizde ise İran saldırılarının hafta sonu ve pazartesi günü boyunca Orta Doğu’daki en az yedi ABD askeri tesisinde iletişim ve radar sistemlerinin parçası olan ya da bu yapılara yakın unsurlara zarar verdiği aktarıldı. Haberde İran’ın özellikle ABD üslerini dış dünyayla bağlayan haberleşme ve algılama altyapısını hedef aldığı değerlendirmesine yer verildi. CNN de ayrı haberinde İran saldırılarının ABD üslerindeki iletişim, radar ve istihbarat ekipmanlarını hedef aldığını, amacın Amerikan kuvvetlerini dış dünyadan izole etmek ve hava savunma ağını zayıflatmak olabileceğini yazdı. Aynı haberde Katar’daki Umm Dahal erken uyarı radar sisteminde de hasar tespit edildiği aktarıldı.

THAAD BATARYASININ KALBİNİ VURDULAR

THAAD, özellikle balistik füzelere karşı yüksek irtifada önleme yapmak için kullanılan üst seviye bir hava ve füze savunma sistemi. CNN’in aktardığına göre ABD sekiz THAAD bataryası işletiyor; Birleşik Arap Emirlikleri’nin iki, Suudi Arabistan’ın ise bir THAAD bataryası bulunuyor. Ürdün’de vurulan sistemin İran’a 500 milden fazla uzaklıktaki Muwaffaq Salti Üssü’nde konuşlu olduğu belirtildi.

CNN’e konuşan ARES Direktörü ve mühimmat uzmanı N.R. Jenzen-Jones, AN/TPY-2 radarının THAAD bataryasının “esas kalbi” olduğunu, önleyici füzelerin ateşlenmesini mümkün kıldığını ve ağ bağlantılı hava savunma resmine katkı sunduğunu söyledi. Jenzen-Jones, böyle bir radarın kaybının operasyonel açıdan son derece önemli olduğunu, yerine yenisinin başka bir bölgeden kaydırılması gerekebileceğini ve bunun zaman alacağını vurguladı.

DEĞERİ YARIM MİLYAR DOLAR

Haberde ayrıca 2025 Füze Savunma Ajansı bütçesine göre bir AN/TPY-2 radarının maliyetinin yarım milyar dolara yaklaştığı bilgisi de yer aldı. Bu da vurulan sistemin yalnızca taktik değil, ekonomik açıdan da çok yüksek değer taşıdığını gösteriyor.

Pentagon Sözcülüğü, CNN’in sorusuna verdiği yanıtta operasyonel güvenlik gerekçesiyle bölgedeki belirli kabiliyetlerin durumu hakkında yorum yapmayacaklarını bildirdi. ABD tarafı bu nedenle Ürdün’deki radarın resmen imha edilip edilmediğini doğrulamadı. Ancak açık kaynak uydu görüntüleri ve bağımsız analizler, sistemin ağır darbe aldığını ortaya koyuyor. Wall Street Journal da ABD’nin Ürdün’de zarar gören THAAD radarını hızla değiştirmeye çalıştığını yazdı. Gazeteye göre radar, ABD’nin daha geniş bölgesel hava savunma ağının önemli bir halkasıydı.

İran’ın saldırılarında radar, haberleşme ve erken uyarı altyapısını öne çıkarması, çatışmanın yalnızca karşılıklı füze atışlarından ibaret olmadığını gösteriyor. Hedef seçimi, Tahran’ın ABD’nin bölgedeki “görme”, “izleme” ve “koordine etme” kapasitesini zayıflatmaya çalıştığı şeklinde yorumlanıyor. Özellikle THAAD ve AN/TPY-2 gibi sistemler, balistik füze tehdidine karşı erken tespit ve önleme zincirinin merkezinde yer aldığı için bu unsurlara verilecek zarar ABD’nin savunma esnekliğini doğrudan etkileyebiliyor.